|
Allemaal genieten wij van de mooie kleuren van ons heen. Kleur zegt iets over kwaliteit van voedsel, of ziekte, een bruine appel zal men niet snel kopen, een kind wat bleek is is ziek.
Zonder kleur ziet de wereld er grauw en saai uit. Aan de kleur herkennen mensen voorwerpen. Een kopje koffie heeft een andere kleur dan een tafel. Dat het kopje rond is en niet plat zie je door de verschillen in ‘licht en donker’ in de kleur van het kopje. Het waarnemen van kleuren behoort tot de gewoonste dingen van het dagelijks leven. De kleur is naast de vorm een belangrijk hulpmiddel bij het herkennen van voorwerpen om ons heen. Alles heeft kleur: het daglicht, de hemel, het landschap, onze huid en onze ogen. Alle dingen die wij maken om te dragen of te gebruiken zijn gekleurd. Kleur is zo vanzelfsprekend dat we er nauwelijks over nadenken.
Tegenwoordig wordt kleur steeds belangrijker. De juiste kleur op een product verhoogd de verkoop. Het waarnemen van kleuren en het juist waarnemen van kleuren wordt ook steeds belangrijker. Daarom wordt er voortdurend onderzoek gedaan hoe wij als mensen kleuren waarnemen.
Voor het waarnemen van kleuren hebben we onze ogen nodig, maar ook onze hersenen. Met onze ogen zien we en met onze hersenen interpreteren we de kleur.
Hoe werkt ons oog?
Wij mensen kunnen bij daglicht goed zien, maar ook in het donker zijn onze ogen werkzaam. Dat komt doordat we twee soorten lichtgevoelige cellen in ons oog hebben: staafjes en kegeltjes. De kegeltjes bevinden zich vooral in het midden van ons netvlies, de rest bestaat vooral uit staafjes. Onze kleurwaarneming is afhankelijk van de kegeltjes. In zeer donkere situaties, zoals 's nachts werken alleen de staafjes. De staafjes zijn namelijk veel lichtgevoeliger dan de kegeltjes.Voor de kegeltjes is er te weinig licht. Door de sterke lichtgevoeligheid van de kegeltjes kunnen we zelfs in het bijna-donker nog vormen en contrasten onderscheiden.Tussen licht en bijna-donker zit een overgangsgebied, waarin zowel de staafjes als de kegeltjes informatie doorgeven.
Niet bij ieder mens werkt het oog zoals het zou moeten werken. Als je bijvoorbeeld een afwijking in de kegeltjes hebt, zorgt dit ervoor dat je kleurtonen anders waarneemt. Dit noemen we kleurenblindheid. Het kan ook voorkomen dat de staafjes een defect hebben. Daardoor zal je helderheid minder goed kunnen onderscheiden. Dit wordt nachtblindheid genoemd.
Kleur waarnemen
Bekijk onderstaande afbeelding eens goed. De gekleurde vakjes boven en onder hebben exact dezelfde kleur. Door het gebruik van verschillende achtergrond kleuren nemen wij echter verschillende kleuren waar. Kleuren beïnvloeden elkaar. Dit noemen we simultaancontrast en goede kennis hiervan is van groot belang bij het beoordelen van kleuren.
Kleur en ook het voorwerp kun je alleen zien wanneer er ook een achtergrond is. Als je naar de afbeelding hier onder kijkt zie je een aantal rare zwarte blokken. Als je wat langer kijkt, zie je ook wat anders. Dat komt omdat je oog zich eerst op de donkere kleuren richt en daarna op de lichtere.
Het waarnemen van kleuren kan getest en getraind worden. Lees hier meer over.
|
